Vastgoedfinanciering in de nieuwe economie

Het Vastgoedforum Midden-Nederland kijkt met een zeer tevreden gevoel terug op de eerste helft van 2014. De score: een nieuwe website en twee zeer geslaagde bijeenkomsten! In februari bespraken we samen met u de zorgbestendigheid van de huidige woningvoorraad en eind juni vond de nu al legendarische buitendag – inclusief zweefvliegen – plaats.

In de vakantie zijn we druk bezig geweest met het verdere programma voor 2014. Het eerste resultaat daarvan ziet u op donderdag 30 oktober: op de Prodentlocatie (De Nieuwe Stad) in Amersfoort gaan we het met u en inhoudelijke sprekers hebben over de vastgoedfinanciering in de nieuwe economie. U gaat aan het einde van de dag naar huis met een concreet beeld van de huidige mogelijkheden om vastgoedprojecten weer op te zetten en te laten slagen. Meld u dus nu aan!

Programma


15.00 uur – Ontvangst door de voorzitter
15.10 uur – Presentatie over de Prodentlocatie (hoe is die tot stand gekomen - o.a. door ondersteuning van OMU - en wat is de toekomstvisie) door Bülent Yokus van Schipper Bosch
15.30 uur – Introductie van de huidige vastgoeduitdaging (leegstand en financiële gevolgen) door dagvoorzitter Mels Dees (senior consultant bij LVTPR en voormalig editor in chief van Vastgoedmarkt)
15.50 uur – De financieringsrichtlijnen en -mogelijkheden (1). Waar ligt de grens? Door Pieter Zwart (adjunct directeur Structured Real Estate Finance, FGH Bank)
16.10 uur – De financieringsrichtlijnen en -mogelijkheden (2). Waar ligt de grens? door Cees Busscher (directeur OMU)
16.30 uur – Crowdfunding en vastgoed. Wellicht dé manier om een sluitende financiering te krijgen? Door Martijn van Schelven (eigenaar Geldvoorelkaar.nl)
16.50 uur – Vraaggesprek met vertegenwoordiging SchipperBosch, OMU, FGH en vertegenwoordiger Crowdfunding o.l.v. Mels Dees
17.30 uur – Borrel

Locatie



 PRODENTLOCATIE (De Nieuwe Stad) – AMERSFOORT

Voorwaarden



 

Foto's



 




















Verslag



Vastgoedforum Midden-Nederland – 30 oktober 2014 – De kansen van vastgoedfinanciering
‘Zoek het in de mix’

De zorgbestendigheid van de huidige woningvoorraad (Hilversum). Een buitendag rond oplossingen tegen de leegstand van kantoren, winkel- en zorgvastgoed (vliegbasis Soesterberg). Het Vastgoedforum Midden-Nederland organiseerde dit jaar al stevige inhoudelijke bijeenkomsten over verschillende thema’s. 30 oktober vond de derde bijeenkomst van het jaar plaats. In de voormalige Prodentfabriek in Amersfoort werd enthousiast verteld en gediscussieerd over de kansen van vastgoedfinanciering in de nieuwe economie.

Maar voordat we overgaan naar dat thema vertelt Bülent Yokus van Schipper Bosch over de prachtige authentieke locatie waar we vanmiddag bijeen zijn gekomen. De voormalige Prodentfabriek in Amersfoort staat tegenwoordig bekend als De Nieuwe Stad, waar ondernemers in alle vormen en maten onderdak hebben gevonden. Begin vorig jaar kocht Schipper Bosch de locatie op en ging ze op zoek naar stakeholders. ‘De gemeente Amersfoort is daarbij een cruciale partner, we hebben keihard gezegd dat we het zonder de gemeente niet doen’, vertelt Yokus resoluut. ‘De hulp van zo’n partner is cruciaal voor dit soort ontwikkelingen, omdat je met zo veel kaders en variabelen te maken hebt.’
Met inmiddels een wachtlijst van ruim 70 ondernemers kan De Nieuwe Stad nu al een groot succes worden genoemd. De kracht schuilt volgens Yokus in de dynamiek die al tijdens de ontwikkeling wordt gecreëerd door een actieve programmering. ‘Het gebied leeft, en dat werkt weer inspirerend voor verdere ontwikkelingen. We maken de mensen betrokken, dat is misschien wel dé sleutel voor dit soort ontwikkelingen.’

Over naar het thema van de dag: de kansen van vastgoedfinanciering in de nieuwe economie, onder leiding van dagvoorzitter Richard van Berkel van Elba-Rec. Die financiering werd deze middag op verschillende manieren aangevlogen. Pieter Zwart, adjunct-directeur Structured Real Estate Finance bij de FGH Bank beet het spits af door de uitdaging van korte versus lange huurcontracten te schetsen. ‘Een schijnveiligheid,’ noemt Zwart die laatste soort, ‘want de wereld verandert zo snel dat 10-jaarcontracten al snel niet meer aansluiten bij de actuele situatie.’ Zwart ziet dan ook een paradigma-shift: van het tot een cliché verworden ‘locatie, locatie, locatie’ naar ‘markt, object, locatie’. Tevens dient men te anticiperen op de volgende gebruiker. Adaptief vermogen van gebouwen is een absolute voorwaarde.
Als transformatievoorbeeld noemt hij het voormalige Volkskrant-gebouw. ‘De oude locatie van de redactie van de Volkskrant is het afgelopen jaar getransformeerd in een duurzame creatieve hotspot, waar een hotel met 172 kamers, een nachtclub, kantoren, een café-restaurant en andere voorzieningen samenkomen. Een warmte-koudeopslag (wko) zorgt voor een duurzame energiehuishouding. Het is een groot succes, na een maand was de bezettingsgraad al meer dan 75%. Dat succes is te danken aan de functiemix en het ondernemerschap van de initiatiefnemers, en dient als voorbeeld van welke kant we opgaan.’

Door die functiemix sluit het voorbeeld bovendien goed aan bij Yokus’ introductie over De Nieuwe Stad. Dat doet het verhaal van directeur Cees Busscher ook. ‘Zijn’ OMU – Ontwikkelings Maatschappij Utrecht – speelt namelijk een grote rol bij de ontwikkeling van De Nieuwe Stad. Busscher legt uit: ‘Wij hebben een revolving fund van 15 miljoen euro voor de komende 10 jaar. Dat geld investeren wij binnen de provinciegrenzen van Utrecht in herontwikkelingen van locaties die goed bij deze tijd passen. Het is niet voor niets dat we tegenwoordig spreken van werklocaties en het niet meer over bedrijventerreinen hebben. De Nieuwe Stad is hier een goed voorbeeld van, met een goede mix van functies op een locatie nabij de binnenstad van Amersfoort.’
Hoe het werkt: de OMU zoekt actief naar goede ideeën voor herontwikkelingen die een duwtje in de rug kunnen gebruiken. ‘Dat doen we voornamelijk door financieringen te verstrekken’, licht Busscher toe. ‘Het zijn dus geen subsidies; denk eerder in de lijn van reguliere bankgaranties. De beoogde opbrengst is financieel en maatschappelijk rendement met een meerwaarde voor de omgeving. Het stemt me positief dat je steeds meer van dit soort ontwikkelingen ziet ontstaan. Wij ondersteunen die goede voorbeelden graag.’

En als je het over dat ‘duwtje in de rug’ hebt, dan zijn daar ook alternatieve vormen voor te bedenken. Martijn van Schelven illustreert zo’n voorbeeld aan de hand van een enthousiasmerende presentatie over crowdfunding. De eigenaar van Geldvoorelkaar.nl verrast de aanwezigen door te stellen dat een kapitaalinjectie van 2,5 ton ‘vrij eenvoudig’ te bereiken is via crowdfunding. ‘Mits je verhaal goed is, uiteraard. Wij hanteren met Geldvoorelkaar.nl een commercieel model – in tegenstelling tot het donatie- en het naturamodel – dat zowel voor de initiator als de crowd interessant is; de rente ligt al snel 3 tot 5 keer hoger dan bij een spaarrekening.’
Inmiddels heeft zijn onderneming zo’n 600 bedrijven gefinancierd en wordt voor 2014 gemikt op een cashflow van 50 miljoen euro. Enorme getallen, waarvan het succes verrassend eenvoudig is. Van Schelven: ‘Naast de financieel aantrekkelijke kant van de investering is het domweg ook ontzettend leuk om in zo’n project te participeren. Dat klinkt misschien wat soft, maar onderschat die funfactor niet!’

Een mooie opmaat kortom naar de afsluitende groepsdiscussie, waar vooral werd gesproken over combinaties van de verschillende financieringsvormen – en meer – die deze dag de revue passeerden en over de omstandigheden waar dit soort ontwikkelingen om vragen. Een discussie die tot in de avonduren doorging onder het genot van een heerlijke borrel.


Graag zien we u terug op donderdag 27 november in Utrecht, waar we drie wethouders uit Utrecht, Hilversum en Amersfoort aan de tand voelen over hun plannen voor de komende jaren. Tot dan!

CROP

Branche: Accountants & Belastingadviseurs


CMS Derks Star Busmann

Branche: Advies- en Ingenieursbureaus


HaskoningDHV BV

Branche: Advies- en Ingenieursbureaus


INBO

Branche: Advies- en Ingenieursbureaus


ookarchitecten

Branche: Advies- en Ingenieursbureaus


Strabo

Branche: Advies- en Ingenieursbureaus


svp architectuur en stedenbouw

Branche: Advies- en Ingenieursbureaus


Twynstra Gudde

Branche: Advies- en Ingenieursbureaus


Dura Vermeeer

Branche: Bouwbedrijven


Heilijgers bv

Branche: Bouwbedrijven


Gemeente Amersfoort

Branche: Gemeenten


mvgm

Branche: Makelaars


Bosselaar & Strengers Advocaten

Branche: Overige


UMC Utrecht

Branche: Overige


Aalberts Ontwikkeling

Branche: Project- en vastgoedontwikkelaars


Dura Vermeer Bouw Midden West

Branche: Project- en vastgoedontwikkelaars


FAME Groep

Branche: Project- en vastgoedontwikkelaars


Heilijgers Projectontwikkeling bv

Branche: Project- en vastgoedontwikkelaars


NV OMU

Branche: Project- en vastgoedontwikkelaars


OMU

Branche: Project- en vastgoedontwikkelaars


Elba-Rec

Branche: Uitgeverij


Beweging 3.0

Branche: Zorginstellingen en Beleggers